• Ana Sayfa
• Profilim
• Arşiv

Son Yazılarım

• Gitar Pro 5.0
• Gitarda AKORLAR
• DerS-5
• DerS-4
• DerS-3
• DerS-2
• DerS-1
• Senkronizasyon Calismasi
• Akor Basarken Önemli Kurallar
• Akor Diyagramı
• Gitarda Tel Kopması
• Gitar Akort Yapimi
• Ellerin, Parmakların ve Tırnakların Korunması
• Akorlarda Tellere Vuruş Şekilleri, Parmak ve Tırnak Kullanımları
• Gitarın Bakımı ve Korunması
• Gitar Tutus Bicimi ve Durus

Kategorilerim

• • Extralar
  • Detaylı Anlatımlı Dersler
  • Gitar DerS

Arkadaşlarım

Bağlantılarım

Tel Kopma Şekilleri, Kopma Noktaları ve Sıklıkları, Gitarın Tellerinin Değiştirilmesi ve Tel Seçimi

Günlük kullanım esnasında bir gitarın başına gelebilecek en kötü şey, herhangi bir telinin kopmasıdır. Bir telin kopması, 6 telin 5 tele düşmesine neden olur ve dolayısıyla gitarın farklılığını sağlayan çok seslilik konusunda kayıp yaşanır. Solo çalışlarda bir telin eksikliği kabul edilemeyecek bir durum teşkil ederken, akor ve ritim tarzındaki çalışlarda bu durum pek de önemli değildir. Yine de eksik telin tamamlanması gerekir.

Gitarın telleri genellikle belirli noktalardan kopar. En sık kopmanın rastlandığı iki nokta alt eşik ve 2. perde hizalarıdır. Alt eşikteki kopmanın önemli bir nedeni, telin takılması esnasında meydana gelen küçük çaplı açılmadır. Bu açılmanın sebebi çoğu zaman şanssızlıktır. 2. perde hizasındaki kopma ise en doğal kopma biçimi olup, bu kopmanın sebebi telin çalış esnasında yıpranmasıdır. Şu iyi bilinmelidir ki "gitarın teli kopmayacak" gibi bir şartlanma içinde bulunmak son derece yersizdir.

En sık kopan tel RE telidir (4. tel, çelik sarımlı tellerin en incesi). RE telinin bu kadar sık kopmasındaki en önemli gerekçelerden biri, çalış esnasında en büyük güce maruz kalması ve 2. perdesinin tırnaklar tarafından zamanla tahriş edilmesidir. Diğer bir sebep ise telin inceliğidir. RE telinden sonraki ikinci en sık kopmayı ise LA ve Kalın Mİ telleri paylaşır. Ancak bu sıklıklar arasında birkaç kat fark vardır. Bu üç telin kopma sıklığındaki bir diğer nedeni de fiziksel yapılarıdır. Bu teller, çok ince naylon iplikler demeti üzerine çok sıkı biçimde ince çelik tel sarılarak yapılır. Çelik sarımlar zaman içinde açıldığında naylon iplik doğrudan müdahaleye maruz kalmakta ve teker teker açılmaya başlamaktadır. Gitarın naylon telleri olan SOL, Sİ ve İnce Mİ telleri ise neredeyse hiç kopmazlar. Öyle ki, bu tellere sert veya kesici cisimler ile müdahale edilmediği sürece kopmaları doğal değildir.

Gitarın tellerinin değiştirilmesi dikkat gerektiren zahmetli bir iştir. Yeni alınan bir telin gitara takılmasında izlenecek aşamalar aşağıdaki gibidir:

1. Gitarda bulunan eski veya değiştirilecek tel, önce bağlı olduğu kulak gevşetilmek suretiyle baş kısmından ayrılır, daha sonra alt eşikte bağlı olduğu delikten dikkatlice çıkarılır. İsteğe bağlı olarak çöpe atılabilir veya acil durum yedeği olarak bekletilebilir.
2. Yeni tel, muhafazasından dikkatlice çıkarılır ve yuvarlanmış olan yapısı zorlanmadan düz hale getirilir.
3. Yeni telin her iki ucu da yan yana getirilir ve hangi uçta iç iplik kısmının daha fazla dışarıda olduğu tespit edilir. İpliği daha dışarıda olan kısım kulak tarafına bağlanacaktır.
4. Önce alt eşiğe bağlanacak olan tel ucu, gitarın başından gövdeye doğru olacak istikamette kendi sırasına ait delikten geçirilir. Deliğin alt tarafından çıkan uç yeniden alınır ve yukarı doğru yönlendirilir.
   
    
5. Yukarı yönlenmiş uç, soldaki resimde görüldüğü şekilde geri uzantısının altından geçirilmek suretiyle düğüm oluşturulur. Bu uç uzantısı, sağdaki resimde olduğu biçimde kendi geri uzantısı ile sıkıştırılır ve telin yukarı kısmının gerginleştirilmesi ile düğüm iyice sağlamlaşır.
   
    
6. Telin öteki ucu da kendisine ait kulağın deliğinden geçirilir ve kulak çevrilerek tel gerginleştirilir.

Gitara yeni takılan bir tel, yaklaşık 1 hafta süre boyunca hep gevşemek ister. Dolayısıyla telin akorunun, günde en az 2 defa orjinal sesine uygun olarak yapılması gerekir. Aksi takdirde tel yanlış bir sese alışır ve doğru sese alıştırma süreci yeniden yaşanmak zorunda kalır. Telin kendi sesine çabuk alışmasında uygulanabilecek pratik bir yöntem, telin orjinal sese akort edilmesinin ardından, orta bölümünden el ile çekilerek gerilmesi ve yeniden akort edilmesidir. Bu işlemin birkaç kere tekrarlanması neticesinde telin gerginliği daha homojen hale gelir.

Kimi zaman, kopan bir gitar telinin uzantısı arttırılmak koşuluyla yeniden takılması mümkün olmaktadır. Örneğin alt eşik hizasından kopan bir telin, kulak bölgesindeki sarımın biraz açılması suretiyle aşağıya doğru bolluk verilmesi ve yeniden takılması mümkündür. Bu takma işlemi esnasında alt bağlantı şekli, yukarıda anlatılanla tamamen aynıdır.

Gitarlar için tel seçiminde çok özel kriterler olmamakla birlikte, piyasada markalı olarak satılan tellerin paketlerinde çeşitli teknik açıklamalar vardır. Bunlardan en önemlisi, tel sertliğini belirten "Tension" ibaresidir. 4 tür sertlik vardır: Light, Normal, Hard ve Extra Hard. Bu sıralama yumuşaktan serte doğru yapılmıştır. Sert teller, genellikle sert çalışlar için kullanılır ve gitara yeni başlayanlara asla önerilmez. Çünkü kişinin ham ellerini oldukça acıtırlar. Herhangi özel bir amaç olmadığı sürece normal sertlikteki tellerin kullanılmasını öneririm.

Tek tel kopması durumunda ise, piyasada satılmakta olan tekil tellerin üzerinde sertlik açıklaması bulunmadığı için, varolan tellerle aynı markada bir ürün almaktan başka önlem söz konusu değildir. Görsel açıdan da aynı renkte olması iyidir.